W sprawach rodzinnych – zarówno o rozwód, jak i o alimenty, ustalenie miejsca pobytu małoletniego dziecka czy uregulowanie kontaktów – czas płynie zupełnie inaczej niż w typowych sporach gospodarczych. Dziecko nie może czekać dwóch lat na prawomocny wyrok sądu, aby otrzymać środki na wyżywienie, leczenie i edukację albo aby móc regularnie widywać się z tatą czy mamą.
Właśnie dlatego w polskiej procedurze cywilnej istnieje instytucja postępowania zabezpieczającego (art. 730 i nast. Kodeksu postępowania cywilnego). Jako adwokat i psycholog z całą stanowczością powtarzam moim Klientom: dobrze skonstruowany wniosek o udzielenie zabezpieczenia w pierwszym piśmie procesowym (pozwie, wniosku lub odpowiedzi na pozew) często w 80% determinuje ostateczny wynik całego procesu. Dlaczego tak się dzieje i jak przygotować ten wniosek bezbłędnie?

1. Psychologiczna i procesowa siła „status quo”
Z perspektywy psychologii rozwojowej dziecko potrzebuje przede wszystkim przewidywalności, rutyny i poczucia bezpieczeństwa. Sądy opiekuńcze oraz biegli z Opiniodawczych Zespołów Sądowych Specjalistów (OZSS) kierują się zasadą ciągłości i stabilizacji środowiska wychowawczego małoletniego.
Masz pytania dotyczące Twojej sprawy rodzinnej lub rozwodowej?
Przeanalizujemy stan faktyczny, zabezpieczenie dobra dzieci, szanse na alimenty lub podział majątku. Umów dogodny termin spotkania w Krakowie, Wieliczce, Bochni lub w formule online.
Co to oznacza w realiach sali sądowej?
Jeżeli na samym początku procesu sąd wyda postanowienie o udzieleniu zabezpieczenia, w którym:
- ustali na czas trwania postępowania miejsce pobytu małoletniego dziecka przy jednym z rodziców (jako każdoczesnego miejsca pobytu tego rodzica), albo wprowadzi tymczasową pieczę naprzemienną,
- ureguluje szczegółowy harmonogram kontaktów drugiego rodzica z dzieckiem,
to stan ten będzie funkcjonował przez kolejne kilkanaście miesięcy trwania procesu. Kiedy po roku sprawa trafi na badanie w OZSS lub przed oblicze sądu wydającego wyrok końcowy, a ustalone w zabezpieczeniu rozwiązanie będzie sprawdzać się w praktyce, sąd niezwykle rzadko decyduje się na rewolucję w życiu dziecka. Tymczasowe postanowienie o zabezpieczeniu bardzo często staje się więc fundamentem wyroku końcowego.
2. Zabezpieczenie alimentów (art. 753 k.p.c.) – uprzywilejowana ścieżka dla dziecka
W zwykłych sprawach cywilnych, aby uzyskać zabezpieczenie, strona musi spełnić łącznie dwa warunki (art. 730¹ § 1 k.p.c.):
- uprawdopodobnić roszczenie oraz
- uprawdopodobnić interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia (czyli wykazać, że brak zabezpieczenia uniemożliwi lub poważnie utrudni wykonanie przyszłego wyroku).
W sprawach o alimenty ustawodawca wprowadził jednak szczególne ułatwienie na korzyść uprawnionego dziecka (lub małżonka). Zgodnie z art. 753 § 1 k.p.c., w sprawach o alimenty podstawą zabezpieczenia jest jedynie uprawdopodobnienie istnienia roszczenia. Nie trzeba wykazywać, że drugi rodzic ukrywa majątek czy zamierza wyjechać za granicę.
Ważne! Wniosek o zabezpieczenie alimentów sąd rozpoznaje niezwłocznie (z reguły na posiedzeniu niejawnym, jeszcze przed wyznaczeniem pierwszej rozprawy). Co więcej, postanowieniu o zabezpieczeniu alimentów sąd nadaje klauzulę wykonalności z urzędu – jeżeli zobowiązany rodzic nie płaci zasądzonej tymczasowo kwoty, od razu po otrzymaniu postanowienia możesz skierować sprawę do komornika sądowego.
3. Uprawdopodobnienie to nie to samo co udowodnienie – ale nie lekceważ dowodów!
Choć przepisy mówią o „uprawdopodobnieniu” (a nie pełnym „udowodnieniu”) kosztów utrzymania dziecka i możliwości zarobkowych drugiego rodzica, w praktyce sądów krakowskich i małopolskich wnioski oparte wyłącznie na gołosłownych deklaracjach spotykają się z oddaleniem ponad kwoty minimalne.
Aby uzyskać satysfakcjonujące zabezpieczenie alimentów już w pierwszych tygodniach sprawy, do pierwszego pisma załączamy przejrzystą tabelę kosztów utrzymania małoletniego wraz z twardymi dokumentami:
- imiennymi fakturami za leczenie, rehabilitację, wizyty lekarskie, okulary czy aparat ortodontyczny,
- potwierdzeniami przelewów za żłobek, przedszkole, szkołę, wyżywienie, zajęcia językowe i sportowe,
- dowodami wskazującymi na realną stopę życiową i potencjał zarobkowy zobowiązanego (więcej wskazówek znajdziesz we wpisie: Jakie dowody przedstawić w sprawie o alimenty?).
4. Zabezpieczenie miejsca pobytu małoletniego i kontaktów (art. 756¹ k.p.c.)
W sprawach dotyczących pieczy nad małoletnimi dziećmi i kontaktów z dzieckiem sąd orzeka w przedmiocie zabezpieczenia co do zasady po przeprowadzeniu rozprawy lub posiedzenia, chyba że zachodzi wypadek niecierpiący zwłoki (art. 756¹ k.p.c.).
Jakie błędy najczęściej popełniają strony działające bez profesjonalnego pełnomocnika?
- Brak wniosku o zabezpieczenie miejsca pobytu małoletniego: Rodzic, z którym dziecko faktycznie mieszka po rozstaniu, zapomina złożyć wniosek o zabezpieczenie miejsca pobytu małoletniego przy nim jako każdoczesnego miejsca pobytu tego rodzica. W sytuacji konfliktu brak takiego postanowienia rodzi ogromny chaos prawny, np. przy próbie jednostronnego odebrania dziecka ze szkoły lub przedszkola przez drugiego rodzica.
- Nieprecyzyjny harmonogram kontaktów: Wnioskowanie o kontakty „w co drugi weekend” bez wskazania dokładnych godzin (np. od piątku od godz. 15:00 z odbiorem z przedszkola do niedzieli do godz. 18:00 z odprowadzeniem do miejsca pobytu matki) oraz bez uregulowania Świąt Bożego Narodzenia, Wielkanocy, ferii zimowych i wakacji letnich. Precyzja na etapie zabezpieczenia pozwala w razie obstrukcji natychmiast uruchomić procedurę egzekucyjną z art. 598¹⁵ k.p.c., którą szczegółowo omówiłam w artykule: Utrudnianie kontaktów z dzieckiem – jak wyegzekwować spotkania i kiedy sąd nałoży karę finansową?.

Chcesz szybko i skutecznie zabezpieczyć sytuację dziecka na czas trwania sprawy?
Przygotuję dla Ciebie precyzyjny, uargumentowany dowodowo i psychologicznie wniosek o udzielenie zabezpieczenia alimentów, miejsca pobytu dziecka oraz kontaktów. Działamy szybko i zdecydowanie.
Kalkulator alimentów na dziecko
Oblicz rzeczywiste miesięczne koszty utrzymania dziecka i oszacuj należną kwotę alimentów zgodnie z art. 133 i 135 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego.
I. Stałe wydatki miesięczne
II. Wydatki roczne i sezonowe (przeliczane automatycznie na 1/12 miesięcznie)
Sądy powszechne wliczają do usprawiedliwionych potrzeb dziecka również wydatki ponoszone raz lub kilka razy w roku – w przeliczeniu na 1 miesiąc.


